(for english scroll down)

Eksperyment nie może być kontynuowany

Francis Bacon, żyjący na przełomie XVI i XVII wieku filozof, jeden z twórców empiryzmu, twierdził, że powołaniem nauki jest uczynienie człowieka wolnym, zaś podstawowym narzędziem oswobodzenia miał być według niego eksperyment, bo to on w przeciwieństwie do teorii, umożliwia doświadczenie świata. Choć w XX wieku wizja podmiotu poszukującego prawdy o świecie została skutecznie zdekonstruowana, wiara w eksperyment jako narzędzie zmiany wciąż pozostała aktualna. Eksperyment wprzęgnięty w logikę rozwoju technologicznego stał się więc podstawowym sposobem testowania granic naszego świata, uosabiał nieodpartą chęć kontestacji tego, co zastane w imię odkrywania tego, co nowe, lepsze, inne.

O ile jednak w dzisiejszej nauce eksperyment wciąż związany jest z koniecznością udoskonalania narzędzi, o tyle wydaje się, że na polu sztuki potencjał tej zależności został zupełnie wyczerpany, a nowoczesne media często po prostu banalizują to, co zwykliśmy nazywać eksperymentem. W sztuce XXI wieku Eksperyment nie może być kontynuowany, bo energia, która w ubiegłym stuleciu go napędzała uległa rozproszeniu.

Z drugiej strony sztuka mocno przywiązana jest do wizji eksperymentu, jaką w swojej książce Silence. Lectures and Writings zarysował John Cage, pisząc, że słowo eksperyment nie odnosi się do aktywności, która może podlegać ocenie, którą odbiorcy uznają za sukces lub porażkę, eksperyment to po prostu każde działanie, którego rezultat pozostaje nieznany. Eksperyment nie może być kontynuowany, bo opisuje jednostkowe przeżycie niepowtarzalnego wydarzenia. Nie istnieje więc tradycja eksperymentu.

Co z tego wynika? Z jednej strony wyczerpany potencjał postępu stawia nas przed koniecznością szukania innego paradygmatu, reguły zdolnej do ustanawienia nowych terytoriów eksperymentowania, z drugiej strony pozbawieni możliwości przeżycia tego, co niepowtarzalne, a co należy już do przeszłości, zapoznajemy się z tym, co pozostało, z zapisem.

Prawie 100 lat temu Aleksander Rodczenko mówił, że Eksperyment jest naszym obowiązkiem. My stawiamy pytanie o to, czym dziś dla nas jest praktyka eksperymentalna.

Wystawa inspirowana jest praktyką twórców związanych ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia działającego w Warszawie od listopada 1957 r. Poszukiwaliśmy zwłaszcza połączeń między zapisem/partyturą a doświadczeniem/wykonaniem, sposobów w jakich eksperyment może być utrwalany, przekazywany, rejestrowany.

Zaproszeni przez nas do udziału w wystawie zostali twórcy, których praktyka stanowi nawiązanie do dorobku eksperymentu w XX wieku: Rafał Dominik, Michał Gayer, Szymon Kobylarz, Komuna Warszawa, Marian Misiak, Marcin Giżycki, Zuzanna Solakiewicz, Maryna Tomaszewska, Wolny Uniwersytet Warszawy, Patryk Zakrocki oraz Eugeniusz Rudnik.
Tekst: Magda Roszkowska
Foto: Rafał Żurek

+++++

The Experiment Must Not Go On

Francis Bacon (1561-1626), philosopher and one of the creators of empiricism, once said that the vocation of science was to make man free. The fundamental tool for this liberation process was to be the scientific method, which, in clear opposition to theory, enabled one to experiment with the world. While in the 20th century the vision of a hero in search of the truth about the world has been sufficiently deconstructed, our faith in scientific inquiry as an instrument for change remains as strong as ever. The experiment has been incorporated into the logic of technological development and become the fundamental form for testing the limits of our world. It has come to personify the irresistible desire to contest that which exists on behalf of discovering something that is new, better, and different.

In so far as scientific experiments today are related to a need to improve tools and processes, the art world has totally exhausted any and all potential in this regard. New media simply turn what we used to call experimenting into banality. This experiment should not be continued by 21st century art, because we've run out of steam.

On the other had, art is strongly intertwined with the whole idea of experimenting. In Silence, John Cage states that the word experiment does not refer to an activity subject to evaluation, or something that listeners might acknowledge as a success or failure. He says that an experiment is simply every action whose outcome remains unknown. In this sense, the experiment can't go on, because it describes a one-time experience of an unrepeatable event. Experiments know no tradition.

What does this all mean? On one hand we have exhausted the potential of progress and must seek a new paradigm, we need new rules of the game to demark territory for experimentation. On the other hand, given that we have been deprived of the possibility of experiencing something unique, of something that belongs to the past, let?s examine the historical record.
Nearly 100 years ago, Alexander Rodchenko said that experimenting is our obligation. We now pose the question about what the experimental practice means to us today.

This exhibition is inspired by the work of artists affiliated with the Experimental Studio of Polish Radio in Warsaw (founded in November 1957). We searched for the interconnections between recordings-sheet music, experiments-performance, and for ways in which experiments were registered, recorded and shared.

For this exhibition we have invited a group of artists whose works speak to the traditions of 20th century experimentation. In no particular order, they are: Zuzanna Solakiewicz, Rafał Dominik, Maryna Tomaszewska, Michał Gayer, Szymon Kobylarz, Warsaw Commune, Marian Misiak, Marcin Giżycki, Patryk Zakrocki, the Free University of Warsaw and Eugeniusz Rudnik.
Text by: Magda Roszkowska
Photo by: Rafał Żurek

Projekt STUDIO EKSPERYMENT realizowany jest przez Fundację Bęc Zmiana dzięki dotacji od m.st. Warszawy / The project EXPERIMENT STUDIO is realized with financial support from the City of Warsaw by Bęc Zmiana Foundation.

Współpraca / Cooperation:

Foto / Photo: Żwirek

Eugeniusz Rudnik podczas finisażuEugeniusz Rudnik podczas finisażu wystawy "Eksperyment nie może..." Film dokumentalny 15 stron świataFilm dokumentalny 15 stron świata Reż.: Zuzanna Solakiewicz Partytury utworów powstałych w SEPRPartytury utworów powstałych w SEPR   Wystawy Mówione, Akt 1: Narzędzia..Wystawy Mówione, Akt 1: Narzędzia.. wg libretto Sebastiana Cichockiego P. Zakrocki: Gabinet Masażu Ucha...P. Zakrocki: Gabinet Masażu Ucha... Kolektyw Normal Bias, dokumentacja Michał Gayer, obudowa głowyMichał Gayer, obudowa głowy   Prace Rafała DominikaPrace Rafała Dominika   Rafał Dominik: PochodniaRafał Dominik: Pochodnia Z serii: Rzeźby ogrodowe Eugeniusz Rudnik: Partytury doEugeniusz Rudnik: Partytury do muzyki filmowej i ilustracyjnej Michał Gayer, Szymon Kobylarz:Michał Gayer, Szymon Kobylarz: M311, klucz do wystawy hotelowej Marcin Giżycki: KinofakturaMarcin Giżycki: Kinofaktura wg koncepcji Henryka Berlewiego Marian Misiak: Synteza partyturyMarian Misiak: Synteza partytury "Etiuda na jedno uderzenie..." Marian Misiak: Synteza partyturyMarian Misiak: Synteza partytury "Muzyka na taśmę magnetofonową..."